Tavuklarda Yumurtlamama Sorunu?

Günümüzde tavukçuluk önemli bir endüstri sektörü olmuş ve dev adımlarla ilerlemektedir. Yumurta tavukçuluğu, insan beslenmesinde mükemmel bir gıda olan yumurtanın üretimi açısından çok önemli bir yetiştiricilik faaliyetidir. Çünkü yumurta, anne sütünden sonra insanın ihtiyacı olan tüm besin ögelerini bulunduran tek besin kaynağıdır. Ayrıca yumurta tüm besinler içerisinde en değerli proteini içermektedir. Sindirilebilirliği yüksek olan yumurtanın tamamına yakını vücut tarafından kullanılmakta ve vücut proteinlerine dönüşebilmektedir. Yumurta başlıca, A, D, E ve B grubu vitaminler olmak üzere diğer vitaminleri de önemli oranda içermektedir .

Yumurta tavukçuluğunda 1 kg. yumurta için harcanan yem miktarı da yaklaşık  2,1-2,2 kg civarındadır. Tabiki bu yem miktarları protein enerji ve mineral vitamin yönünden dengeli yem rasyonları ile sağlanmaktadır. Tavukçulukta beslenme, üretimin karlı olabilmesi açısından ayrı bir önem taşımaktadır. Çünkü tavukçuluk işletmelerinde yapılan tüm harcamaların yaklaşık %70’ni yem harcamaları oluşturmaktadır .

Yumurta tavukçuluğunda başarılı sayılmak için aşağıdaki kıstaslar önem arz etmektedir.

  • Tavuk başına yıllık yumurta verimi en az 280 adet olmalıdır .
  • 1 Kg. yumurta için yedirilen yem miktarı 2,0-2,2 Kg. olmalıdır .
  • Yumurtlama döneminde aylık ölüm oranı en çok % 1 olmalıdır .
  • Çok küçük veya satışa uygun olmayan yumurta oranı en fazla % 5 olmalıdır .
  • Kırık yumurtaların oranı % 2’yi geçmemelidir .

Ne Gibi  Durumlarda Hayvanlardan Yeteri Kadar Yumurta Alınamaz ?

Gelişim Dönemi Sorunları

            Yumurtacı hayvanların yumurtadan çıktıkları 1. günden yumurta dönemine başlayacakları 16-17. haftalara kadar geçenki zamana yetiştirme , büyütme periyodu denir . Bu periyot hayvanların verim vermediği ama gerek yem masrafları , gerek aşılama ve barınma masraflar ile işletme sahibine maliyeti olan bir dönemdir . Genellikle işletme sahipleri bu dönemdeki harcamaları yatırım olarak görmedikleri için bu dönem içindeki masrafları kısmak için müdahalelerde bulunurlar. Ancak bu müdahaleler sonucunda ise hayvan yeterli gelişim şartlarına kavuşamayabilir ve  bu durum ilerki dönemde yumurta veriminde ciddi  maddi kayıplara neden olabilir .

            Vücudun Aşırı Yağlanması

            Üreticilerin genellikle yaptıkları bir hatadır . Hayvanların gelişim dönemindeki yem maliyetlerini azaltmak için soya , et kemik unu gibi protein kaynaklarının azaltılıp yerine mısır , buğday , arpa gibi karbonhidrat kaynakları ile durumu kurtaracaklarını sanarlar . Ancak bu durum hayvana o gün için karın tokluğu sağlasada hayvanıngelişim için ihtiyacı olan protein miktarını alamamış olur . İkinci diğer zararı ise yumurta periyodu başında kendini gösterir ve hayvan karbonhidratça zengin mısırlı buğdaylı yem ile beslendiği için iç organları , karın içi , yumurtalıkları yağ bağlar . Hayvanın içini açıp baktığınızda bu yağları net biçimde sarı sarı görürsünüz . Bu tarz hayvanlar karın yağlarının yoğunluğuna göre ya yumurta verimine başlayamazlar veya olması gerekenden geç ve seyrek yumurtlayarak başlarlar .

            Üniformite Sorunları

            Yumurtacı sürülerde daha civciv girişinden itibaren hayvanların birörnek yetiştirilmesi çok önemlidir . Çünkü birörnek olarak çok yakın kilolarda gelişimlerini sürdüren tavukların hepsi yetiştirme periyodu sonunda eş zamanlı seksüel olgunluğa ulaşırlar ve dolayısı ile eş zamanlı yumurtaya başlarlar . Üniform bir sürü için hayvanlar civciv iken ilk birkaç hafta serbest olarak yemlenirler . Piliç beslenmesine ise takriben 8 haftalık dönemde başlanır . Alınan tavuklar yumurta verimi için geliştirilmiş ticari hibritler ise üretici firmadan mutlaka yetiştirme kitapçığı istenmelidir ve bu kitapçıktaki parametrelere uygun beslenme programı uygulanmalıdır . 8 ile 16. Haftaya kadar olan dönemde hayvanların hafta hafta yiyecekleri yem miktarları gram cinsinden bu kitaplarda bulunmaktadır . Bu dönemde kısıtlı yem uygulaması yapılmış olur . Böylece her hayvanın gelişim periyodu takip edilmiş olur ve istenilen kilo ile yumurta dönemine girmeleri sağlanır . Oluşan yumurtalar arasındaki boy farkınında önüne geçilmiş olur .

Aydınlatma Sorunları ( IŞIK )

            Civciv döneminde hayvanların yem yemeye alışmaları , kümes ortamını öğrenmeleri için ilk hafta ışıklandırma günde 23 saat kadar tutula bilir . Ardından günde yaım saaat azaltarak bu ışıklandırma günde 16 saat düzeyine çekilmelidir . 8. Haftadan itibaren ise yine günde yarım saat azaltılarak 10 saat düzeyinde ışıklandırma yapılmalıdır . Canlı ağırlık değerleri de yeterli ise 16. Haftadan itibaren ışıklandırma yine kademeli olarak arttırılarak 16 saat / gün düzeyinde yumurta periyodu boyunca devam ettirilir . Eğer bu ve benzer şekillerde yönetilmeyen bir aydınlatma durumu söz konusu ise veya doğal aydınlatma yapılıyor ise hayvanları  ne zaman yumrutaya başlıyacağı ve seksüel olgunluğa ne zaman ulaşacağı net olarak söylenemez. Normal zamanlamadan  1 ay kadar sapmalar söz konusu olabilmektedir .

Kalsiyum Eksiklikleri

            Yumurta verimine geçilmesinin ardından hayvan, bir yumurta üretimi için vücudundan ortalama günlük 2 gram kalsiyum kaybeder . Hayvanlar yumurta verimine başlamadan önce kemiklerdeki kalsiyum rezervlerinin maksimuma çıkarılması hedeflenmelidir . Bu amaçla kalsiyumca zengin yumurta öncesi yem rasyonları hazrılanmalı ve 14 gün en az uygulanarak medullar kemiklerin kalsiyum rezervlerinin dolması sağlanmalıdır . Ardınan yumurta veriminin başlaması ile pik yumurta yemi dediğimiz kalsiyum ve fosforca zengin yeme derhal geçilmelidir . Çünkü kabuk oluşumu için gerekli olan kalsiyum hayvanın depolarında yok ise bu yumurta verimini de azaltır ve yumurtlama kesilir .

             New Castle Hastalığı

  • Sinir sisteminin etkilenmesi sonucu boyun , kanat ve bacaklarda felç oluşur .
  • Zor nefes alma , hırıltılı solunum sesleri vardır .
  • Horozların bu hastalığa tipik bir ötüşü vardır .
  • Boyun öne , yana , aşağı doğru bükülebilir .
  • Yumurta verimi ani ve hızlı bir şekilde düşer % 30 – 50 oranında
  • Yem tüketimi azalır , canlı ağırlık düşer .
  • Yumurta kabuğu incelir renk değişebilir .
  • Bir ucun fazla sivrildiği şekilsiz yumurtalar oluşabilir .

Ölümler % 10 ile % 90 arası değişkendir .

İnfeksiyoz Bronşit Hastalığı

Reprodüktif ( Üreme Sistemi ) Formu :

  • Yumurta üretiminde düşüş .
  • Soluk renkli , yumuşak, pütürlü, şekilsiz yumurta oluşumu .
  • Yumurtaların iç kalitesinde bozulma .
  • Sulu yumurta akı ve sarısı .
  • Üreme sistemi organlarından Ovidukt’a verdiği kalıcı hasar sonucu ( Ovidukt kistleri ) hiç yumurta veremeyen tavuklar oluşur .

CRD ( Mikoplasma Gallisepticum )

  • Solunum güçlüğü , hırıltılı solunum, aksırık, öksürük .
  • Burun akıntısı .
  • Gözlerde kızarıklık ve ıslaklık .
  • Gözkapaklarında ödem görülebilir .
  • İştah azalması vardır .
  • Kilo kaybı (genç hayvanlarda daha fazla )
  • Yumurta veriminde % 20 – 30’ a varan düşme görülebilmektedir .
  • Hareketsizlik ve depresif görüntü oluşabilir.
  • Civcivler yumurta içinde ölür veya çıkmakta zorlanır.
  • Çıkan civcivlerin ıskarta oranı yüksektir.
  • Ölü hayvanların otopsisinde hava keselerinin ödemli ve kızarık olduğu ,köpüksü, peynirimsi bir eksudat fark edilir.
  • Hava keseleri kalınlaşmıştır.
  • Kalp ve karaciğerin etrafı yangılıdır. (Perikardit ve Perihepatit)
  • Karın içerisindeki boşlukta köpüklü içerik gözlenir .

Egg drop sendrom

  • Yumurtlama dönemi öncesi etkilidir ve yumurta sayısını ,kabuk kalitesini ve rengini bozmaktadır .
  • Şekilsiz yumuşak kabuklu yumurtalar oluşur .

Kuş Gribi

Şiddetli Olgularda Görülen Belirtiler ;

  • Hayvanlar aniden ölmeye başlar .
  • % 50 – % 90 oranında hayvan telef olur .
  • Sakal , ibik ve göz çevresi morarmıştır ve ödemlidir
  • Bacaklar morarmıştır .
  • Hayvanlar şiddetli depresyon yaşar
  • Yem ve su tüketimi bıcak gibi düşer
  • Yumurta verimi şiddetli düşer .

    Yorumlar

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir