Tavuk Hastalıkları ve Alınması Gereken Sağlık Tedbirleri?

Tavuk Hastalıkları ve Alınması Gereken Sağlık Tedbirleri

         Dünyada ve ülkemizde giderek artan nüfus neticesinde insanların protein içerikli gıdaya olan talep gün geçtikçe artış göstermektedir. Bu talebin karşılanmasında sığır eti, kanatlı eti ve yumurtası  , balık eti, ve gayri müslim ülkelerde domuz eti kullanılmaktadır . Hem içeriğindeki yüksek protein hemde kısa sürede yemin ete ve yumurtaya dönüşümü ile hayvancılık sektörleri içerisinde tavukçuluk hızlı bir gelişim imkanı bulmuştur . Dünya üzerindeki yaşayan tavuk varlığının insan nüfusunun 1.5 katı olduğu düşünülmektedir . Artan bu kanatlı nüfusu , sorunları da beraberinde getirmiştir ve kanatlı hastalıkları dünya üzerindeki her coğrafyada aktif olarak sorun yaratmaktadır . Bu yazımızda resimler ile tavuk ve kanatlıların hastalıklarına değinip ayrıca almamamız gereken sağlık tedbirlerine yer vereceğiz.

Başlıca kanatlı hastalıkları ;

KUŞ GRİBİ (Avian İnfuenza )

Ani bulaşıcı ve öldürücüdür . Kafada ve ayaklarda morarmalar .

ŞİŞ BAŞ HASTALIĞI (Swolen Head Syndrome , Turkey Rhinotracheitis )

Kafa etrafı belirgin şekilde şişer gözler dahi kapanır . Sarımsı sıvı kıvamda burun ve göz akıntısı yaygındır .

İNFEKSİYÖZ BRONŞİT ( İB )

Yumurta veriminde ani düşüş , zor nefes alma ,burun akıntısı .

( Soluk borusu içi peynirimsi bir akıntı doludur , kızarmıştır )

 

KORİZA ( İnfectious Coryza )      

Üst solunum yollarını etkiler .Gri- sarı göz ve burun akıntısı vardır . Sakal ve yüzde derialtı ödem yaygındır .

İNFEKSİYÖZ LARİNGOTRAKEİTİS ( İLT)

Boynunu ileri uzatarak zor nefes alır . Soluk borusu peynirimsi bir eksudatla tıkanır ve ölür .

           

MİKOPLAZMA GALLİSEPTİKUM ( CRD , MG)

Hayvanların hava keseleri yangılıdır , karın içinde köpüklü bir sıvı vardır .

MİKOPLAZMA SİNOVİYA ( MS )

Eklemlerde şişlikler , topallık gelişim geriliği ve  ibiklerde solgunluk vardır .

NEW CASTLE – YALANCI VEBA ( ND )

Solunum belirtileri , bacak, boyun ve kanatlarda felç , hızlı yayılan ve öldüren bir hastalıktır .

MAREK HASTALIĞI

Bir bacak önde diğeri arkada balerin oturuşu , göz renk değişimi ve körlük meydana gelebilir .

YUMURTA DÜŞÜKLÜĞÜ SENDROMU ( EDS)

Yumurtlama dönemi öncesi etkilidir ve yumurta sayısını ,kabuk kalitesini ve rengini bozmaktadır . Şekilsiz yumuşak kabuklu yumurtalar oluşur .

AVİAN ENSEFALOMİYELİTİS (A.E.)

1-3 haftalık genç hayvanları etkiler. Dizleri üzerinde oturur ve hareket etmezler . Baş ve boyunda titremeler olabilmektedir .

            CHİCKEN ANEMİ ( Tavuk Anemisi – Mavi Kanat Hastalığı )

Hayvanların kan değerleri düşer , ibik ve yüzde solgunluk , kanatta mavileşme görülür , yaşıtlarına göre gelişimleri geri kalır .

KANATLI ÇİÇEK HASTALIĞI ( Fowl Pox)

            Yüz , ibik ve sakal gibi tüysüz tüm alanlarda çiçek tipinde veziküller oluşumu , ağız mukozasında difterik döküntü alanları oluşur.

GUMBORO HASTALIĞI ( IBD)

Ateş , depresyon , tüylerde kabarma, sulu beyaz ishal görülür . But ve göğüs kasında kanama noktaları belirgindir .

REO VİRUS ENFEKSİYONLARI

Bacaklarda artrit yapar. Hayvanların tüyleri helikopter misali açılmıştır .

  1. KOLİ ENFEKSİYONU ( Kolibasilloz )

Enterit , artrit ve yumurta sarı kesesi yangısı ile seyredebilen farklı tipleri vardır . Kalitesiz dışkı ile bulaşık yüzey veya kuyu suyu tüketimi ile bulaşabilmektedir . Civcivlerde yüksek ölüm yapar . Tüm hastalıklarda sekonder olarak görülebilir. Karın içi genellikle irinlidir .

KANATLI KOLERASI (Avian Pasteurellozis )

            Hindi ve tavukaları etkileyen yüksek ölümle seyreden septisemik bir hastalıktır . İbik ve sakallarda sıcak ve ağrılı bir şişlik oluşur . Eklemler şişer . İshal vardır . İç organlarda karaciğerde nekroz alanları bulunur .

ORNİTOBAKTERİUM RİNOTRAKHEALE ( ORT )

Hindi ve tavukların zatüre ve hava kesesi yangısı ile karakterize bakteriyel hastalığıdır . Solunum belirtileri , halsizlik ve büyümede gecikme vardır .

PULLORUM HASTALIĞI

Salmonella pullorum ile enfekte hayvanların yumurtalarından çıkan hasta civcivlerde beyaz ishal tipiktir . Hasta civcivlerin büyük bir kısmı ilk birkaç günde ölmektedir . Ölümler genel olarak ilk 2 hafta görülür . Genel bir halsizlik görülür . Solunum almada güçlük vardır . Yeme suya ilgileri çok düşüktür . Büyümeleri normal civcivlere geride seyreder .

KANATLI TİFOSU (Salmonella Gallinarum )

Genel bir durgunluk hali ve iştahsızlık vardır . Tüyler kabarmıştır . İbiklerde morarma . Yeşilimsi sulu ishal .Yumurta veriminde düşüklük Karaciğerin devasa şekilde büyüdüğü gözlenir . Karaciğer yeşil bronz bir renk almıştır ve ele alındığında kolaca parçalanır .

KOKSİDİYOZİS ( KANLI İSHAL )

Eimaria cinsi bir protozoa tarafından meydana getirilir . Hayvanların bağırsaklarına yerleşmektedir . Hayvanların dışkılarında ya bir miktar kan yada tamamen kanlı dışkılama görülür . Yemden yararlanma düşer . İştahsızlık vardır . Kilo kaybı meydana gelir . İbik ve mukozalar solgundur . Ölüm hızı yüksektir .

KIRMIZI TAVUK BİTİ

Dıştan bakıldığında en belirgin olan şey hayvanların kaşınma ve irritasyona bağlı olarak huzursuz oluşlarıdır . Bu huzursuzluk yem tüketimlerine de yansır . Yumurta verimi dönemindeki hayvanlarda yumurta sayısı düşmektedir . Parazitlerin sürekli kan emmesine bağlı olarak hayvanlar anemiktir . Göz ve ağız mukozaları solgun pembe veya beyaz renktedir.

 

            KÜMESLERDE ALINMASI GEREKEN SAĞLIK TEDBİRLERİ

  • Hastalıklara karşı güçlü bir aşı programı oluşturulmalı ve harfiyen uyularak doğru tekniler ile aşılar uygulanmalıdır.
  • İşletme mümkün olduğunca diğer kanatlı veya hayvancılık işletmelerinden uzakta kurulmalıdır .
  • Köy , yerleşim yerleri , işlek yol ve göl kenarlarından uzak olmalıdır .
  • Kümes etrafı mutlaka tel örgü ile çevrili olmalıdır .
  • İşletme girişinde araç dezenfeksiyonu için havuz olmalı ve mümkünse tüm aracın dezenfekte edilebileceği sprey tüneli kurulmalıdır .
  • İşletmeye giren çıkan insan ve araç sınırlı olmalı , işi olmayan kimse tesise alınmamalıdır .
  • İşletme ve kümes girişinde el ve ayak banyoları bulunmalıdır ayakkabı ve terlikler kullanılmalıdır .
  • İşletmede yapılabiliyorsa sadece tek yaşta hayvan bakılmalıdır . Mümkün değilse farklı yaşlar farklı kümeslerde bulunmalıdır .
  • İçme suyu kaynağı insan içimine dahi uygun olan bir kaynak olmalıdır .
  • Yabani kuşların girişi önlemek için kuş telleri ile kapatılmalıdır .
  • Ölen veya hastalığından şüphelenilen hayvanlar hemen diğer hayvanların yanından uzaklaştırılmalıdır .
  • Fareler ile mücadele edilmelidir.
  • Yetiştirme dönemleri arası boşlukta  kümesteki gübre uzaklaştırılmalı, ardından kümes zemini duvarları yemlik  ve sulukları çok iyi yıkanmalıdır. Yıkama işlemi sonrasında da dezenfektan ilaçlar uygulanmalıdır . (Quanter amonyum bileşikleri , Formaldehit bileşikleri, Organik asitler)
  • Bir çok hastalık yem ile gelebilmektedir . Yem işletme içinde yapılıyorsa çeşitli dezenfeksiyon işlemlerine tabi tutulmalıdır . Satın alınıyorsa güvenilir bir kaynaktan alınmalıdır .

    Yorumlar

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir